Thi công đường ống cấp nước sạch HDPE: 5 lưu ý từ vật tư tới bàn giao

Bài đi theo từng việc, ghi rõ số của văn bản và số của Tiền Phong. Ống, phụ tùng có trong danh mục ống nhựa HDPE Tiền Phong và phụ kiện HDPE; rãnh đào, lấp đất xem bài lắp đặt ống HDPE Tiền Phong đúng chuẩn.

QCVN 07-1 áp cho tuyến ống nào?

QCVN 07-1:2023/BXD là phần công trình cấp nước của QCVN 07:2023/BXD, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật, hiệu lực từ 01/7/2024. Quy chuẩn bắt buộc cho mạng lưới cấp nước, từ trạm bơm nước sạch tới ống nối vào khách hàng (điểm 1.4.7, 1.4.13). Nghĩa là tuyến trong khuôn viên nhà, sau đồng hồ nước, không thuộc mạng lưới này.

Ví dụ độ sâu chôn: mạng lưới theo QCVN 07-1 điểm 2.6.2.8 không nhỏ hơn 0,7 m tới đỉnh ống với ống tới 300 mm; Tiền Phong ghi cho ống của hãng tối thiểu 300 mm nơi không có xe.

1. Chọn ống, phụ tùng được phép dùng cho nước sinh hoạt

QCVN 07-1 điểm 2.1.2 yêu cầu vật liệu dẫn, chứa nước sinh hoạt không ảnh hưởng tới chất lượng nước và sức khỏe con người. Ống HDPE Tiền Phong có giấy chứng nhận số 1327 của Trung tâm Chứng nhận Phù hợp (QUACERT) theo QCVN 12-1:2011/BYT (vệ sinh an toàn bao bì, dụng cụ nhựa tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm) cho ống dùng trong cấp nước sinh hoạt, hiệu lực đến 23/11/2027, và giấy hợp quy số 133/2024/DNSX-VLXD cho PE80, PE100 từ PN6 đến PN16.

PN là áp suất danh nghĩa ở 20 °C, in trên thân ống. Theo trang sản phẩm, ống HDPE 100 PN10 hợp mạng phân phối có áp làm việc tới 10 bar; ống HDPE 100 PN16 dùng cho ống đẩy sau bơm, nhà cao tầng. Nước không quá 40 °C; ở 40 °C ống PN10 chỉ còn khoảng 7,3 bar. Độ dày từng cỡ xem bảng đường kính ống HDPE Tiền Phong.

2. Giữ lòng ống sạch, tránh xa nguồn bẩn

TCVN 4519:1988 Hệ thống cấp thoát nước bên trong nhà và công trình – Quy phạm nghiệm thu và thi công viết cho ống thép, gang và tự loại ống chất dẻo (điều 1.1). Phú An Khang khuyên vẫn làm theo điều 3.2: kiểm tra ống sạch trước khi đặt; đầu ống để hở có nút tạm, không nút bằng sợi gai, sợi đay hay giẻ. Với ống HDPE, việc này gồm bịt đầu tuyến bằng nắp hoặc đầu bịt cuối mỗi ca, lau sạch đầu ống, gioăng, mặt hàn ngay trước khi nối.

Khoảng cách tới ống thoát nước, theo phạm vi từng văn bản:

• TCVN 13606:2023 Cấp nước – Mạng lưới đường ống và công trình – Yêu cầu thiết kế, viết cho thiết kế mạng lưới (điều 10.2.29, 10.2.30): ống cấp nước sinh hoạt song song, cùng độ sâu với ống thoát nước bẩn cách ít nhất 0,5 m (đường kính tới 200 mm) hoặc 1,5 m (lớn hơn), đo giữa hai thành ống. Chỗ giao nhau, ống cấp nước đặt cao hơn ít nhất 0,4 m; nằm dưới ống thoát nước thải thì có ống bao.
• TCVN 4513:1988 Cấp nước bên trong – Tiêu chuẩn thiết kế (điều 4.11, Bảng 5): ống dẫn nước vào nhà cách ống thoát nước chôn ngầm ít nhất 1,5 m (đường kính nhỏ hơn 200 mm) hoặc 3 m (lớn hơn), tính theo mặt bằng.

Khoảng cách của tuyến cụ thể lấy theo hồ sơ thiết kế.

3. Nối đúng kiểu theo cỡ ống

Bảng theo catalogue ống HDPE Tiền Phong (tr. 13, 30, 31), video hướng dẫn hàn của hãng và trang sản phẩm trên web Phú An Khang:

Bước hàn xem quy trình hàn ống HDPE Tiền Phong; phụ tùng ở trang phụ kiện HDPE nối răng xiết và mặt bích HDPE Tiền Phong. Phú An Khang khuyên giao việc hàn cho thợ quen máy.

4. Thử áp sau khi lắp, xả khí ở điểm cao

Với mạng lưới cấp nước, QCVN 07-1 điểm 2.6.2.9 ghi: sau khi lắp đặt từng phần phải thử áp lực, áp lực thử bằng 1,5 lần áp lực làm việc. Quy chuẩn không ghi thời gian giữ áp, mức sụt áp cho phép, và Phú An Khang chưa thấy tiêu chuẩn quốc gia về thử áp mà điểm này dẫn tới; hai số đó lấy theo hồ sơ thiết kế.

Tuyến trong nhà cũng thử theo hồ sơ thiết kế; Phú An Khang chưa thấy tiêu chuẩn Việt Nam nào cho việc này. Cách làm xem bài kiểm tra rò rỉ ống nhựa.

• Theo kiến thức chung, áp thử không vượt cấp áp của bộ phận yếu nhất trên tuyến, ví dụ phụ tùng răng xiết PN10 ở D75, D90; ống HDPE giãn khi chịu áp nên áp kế tụt lúc đầu chưa chắc là rò.
• Phú An Khang khuyên mở van xả khí trước khi bơm nước vào, để lộ mối nối tới khi thử đạt, không đứng đối diện đầu bịt khi đang thử.
• QCVN 07-1 đòi van xả, thu khí ở điểm cao và van xả cặn ở điểm thấp nhất của mạng lưới (điểm 2.6.3.1, 2.6.3.2); TCVN 13606 điều 10.2.10 cho tuyến dốc về phía xả cặn không nhỏ hơn 0,001, tức 1 mm mỗi mét (phép tính).

5. Thau rửa, tẩy trùng rồi mới cấp nước

QCVN 07-1 điểm 2.6.6 bắt buộc mạng lưới cấp nước làm theo trình tự sau trước khi dùng:

1. Thau rửa bằng nước sạch.
2. Tẩy trùng. Phú An Khang chưa thấy văn bản Việt Nam ghi nồng độ, thời gian ngâm chất khử trùng; làm theo hồ sơ thiết kế hoặc hướng dẫn của đơn vị cấp nước.
3. Rửa lại tới khi lượng clo dư trong nước không vượt quá 1,0 mg/L.
4. Lấy mẫu kiểm tra (Phú An Khang khuyên). QCVN 01-1:2024/BYT, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt, ghi clo dư tự do trong khoảng 0,2 đến 1,0 mg/L.

Với ống nhựa trong nhà, Phú An Khang chưa thấy văn bản Việt Nam quy định việc này (TCVN 4519 điều 4.2 ghi việc tẩy rửa, khử trùng nhưng viết cho ống thép, gang). Phú An Khang khuyên xả rửa từng nhánh bằng nước sạch tới khi nước trong; khử trùng theo hồ sơ thiết kế. Người pha chất khử trùng đeo găng tay, kính; không ai chui xuống hố van, bể kín.

Đấu nối, bàn giao và hạng mục nhân công

Đấu nối vào mạng, hồ sơ bàn giao

QCVN 07-1 điểm 2.6.7.1: ống dẫn nước vào nơi tiêu thụ phải có đồng hồ đo nước và van chặn trước đồng hồ; chỉ đơn vị quản lý mạng lưới được đóng mở van này. Nghĩa là điểm đấu vào mạng do đơn vị cấp nước làm hoặc cho phép.

Nghị định 207/2026/NĐ-CP về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình (Điều 24 khoản 1 điểm c) đặt điều kiện nghiệm thu là kết quả thí nghiệm, chạy thử đạt yêu cầu thiết kế. Phú An Khang khuyên giữ: bản vẽ hoàn công, biên bản nghiệm thu công tác khuất, biên bản thử áp, biên bản thau rửa, giấy tờ vật tư. Sơ đồ tuyến còn giúp tránh đào trúng ống, trồng cây sát ống (xem bài chống rễ cây đâm xuyên đường ống ngầm).

Hạng mục khi hỏi giá nhân công

Giá nhân công do đơn vị thi công báo; giá ống Tiền Phong theo bảng giá niêm yết của hãng. Phú An Khang khuyên gửi các bên cùng một danh sách hạng mục: khảo sát; đào rãnh, lót đệm; rải ống; số mối nối theo cỡ; van xả khí, xả cặn, van chặn; thử áp; thau rửa, tẩy trùng; lấp, hoàn trả mặt bằng; hồ sơ hoàn công.

Lỗi hay gặp

• Để hở đầu ống qua đêm, hoặc nhét giẻ vào đầu ống.
• Ống cấp nước nằm dưới ống thoát nước bẩn mà không có ống bao.
• Dẫn QCVN 07-1 cho tuyến trong nhà, hoặc tự đặt thời gian giữ áp khi hồ sơ thiết kế không ghi.
• Thử áp vượt cấp áp của van, phụ tùng; cấp nước ngay sau khi thử, bỏ qua thau rửa, tẩy trùng.

Cần vật tư cho tuyến cấp nước, bạn gửi danh sách hoặc bản vẽ qua trang nhận báo giá, hoặc gọi, nhắn Zalo Phòng dự án 0985.557.895. Showroom Phú An Khang ở 37–⁠45 Huỳnh Thúc Kháng, phường Cẩm Thành, tỉnh Quảng Ngãi. Khu vực trung tâm Quảng Ngãi giao miễn phí.