Ống nhựa Tiền Phong tại Tuyên Quang: cống Minh Xuân, vườn cam Hàm Yên

Cống TP Tuyên Quang cũ: 14,7 km, mỗi đoạn một cỡ

Báo Tuyên Quang (15/10/2025) dẫn Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Thành Tuyên: trong cơn mưa trên 100 mm sáng 7/10/2025, nước ngập tập trung ở các tổ dân phố Phan Thiết 9, 10, 14 của phường Minh Xuân, có nơi gần 1 m chỉ sau gần 3 giờ, chủ yếu vì cống không thoát kịp. Cống nổi đường Hà Huy Tập rộng 0,4 m, sâu 0,8 m, trong khi ở khu Xuân Hòa rộng 1,2 m, sâu 1,5 m.

Ở tuyến cống chỗ rộng chỗ hẹp, đoạn hẹp thành nút thắt khi mưa to. Tuyến thoát nước mưa làm lại ở khu dân cư, sân trường, đường nội bộ có thể dùng ống HDPE gân sóng 2 lớp: cỡ DN200 đến DN1000, cây 6 m, nối đầu nong có gioăng. Phú An Khang khuyên để cỡ ống tăng dần hoặc giữ nguyên về phía cửa xả, không thu nhỏ giữa chừng; cỡ từng đoạn lấy theo tính toán của thiết kế, còn độ dốc xem bài về độ dốc cống thoát nước.

Bản vẽ của nhà thầu gói cống ở phường Minh Xuân, An Tường là đủ để phòng dự án Phú An Khang lên danh sách ống gân sóng, gioăng theo từng đoạn. Ở thượng nguồn sông Lô, cống ở phường Hà Giang 1, Hà Giang 2 cũng nhỏ và chưa nối đồng bộ với mạng thoát nước ven sông (cùng bài báo).

Sông Lô ở trạm Tuyên Quang: đỉnh lũ cao, mùa khô hở móng cầu

Mực nước sông Lô tại trạm Tuyên Quang, theo Niên giám Thống kê Việt Nam 2024:

Đỉnh năm 2024 cao hơn năm trước khoảng 8,6 m, còn mức thấp giảm đều, năm 2024 thấp hơn năm 2020 khoảng 1,3 m. Báo Tuyên Quang (28/12/2025) tả mùa khô sông Lô chỉ còn những vũng nhỏ rời rạc, nước xuống đến mức hở móng cầu.

Với tuyến hút, tuyến dẫn nước thô từ sông, Phú An Khang khuyên đặt đầu hút theo mực nước mùa khô, cho đoạn qua bãi sông dùng ống HDPE nối hàn đối đầu hoặc hàn điện trở, chôn và neo theo thiết kế; danh sách nên có cao độ đầu hút, cao độ bể. Xuôi về phía nam, sông Lô chảy sang Phú Thọ, tỉnh giáp Tuyên Quang mới (Nghị quyết 202/2025/QH15) và cũng chịu lũ sông Lô, sông Thao năm 2024.

Vườn cam Hàm Yên: mưa dồn tháng 5 đến tháng 9, mùa khô phải tưới

Theo Báo Tuyên Quang (26/12/2025), niên vụ 2025–⁠2026 tỉnh Tuyên Quang mới có trên 9.300 ha cam, riêng vùng cam sành Hàm Yên hơn 5.000 ha, 4.800 ha cho thu hoạch; toàn tỉnh có 18.589 ha cây ăn quả, cây đặc sản (19/3/2026).

Năm 2024, trạm Tuyên Quang đo 1.792,5 mm mưa; riêng tháng 5 đến tháng 9 chiếm khoảng 88 %, còn các tháng 11, 12, 1, 2 cộng lại chỉ 84,8 mm (Niên giám Thống kê 2024). Vì vậy vườn cam trên đồi cần nguồn nước tưới cho những tháng khô.

Tuyến tưới chính có thể dùng ống PVC‑M, dòng hãng ghi cho tưới tiêu nông, lâm nghiệp, ở cỡ D110 đến D400; nhánh xuống từng hàng cây dùng ống HDPE cuộn cỡ nhỏ với phụ kiện HDPE răng xiết; phần dây, béc nhỏ giọt nằm ngoài danh mục của hãng. Bài ống nhựa Tiền Phong cho tưới tiêu nông nghiệp giải thích vì sao cấp áp phải theo áp bơm, còn cỡ ống theo lưu lượng.

Kênh mương 8.085 km, đường ống mới 135 km

Toàn tỉnh mới có 6.742 công trình thủy lợi (Báo Tuyên Quang, 20/3/2026), với kênh mương dài 8.085 km, gồm 5.575 km kênh kiên cố, 2.375 km kênh đất và chỉ 135 km đường ống. Đợt mưa lũ do bão Bualoi, Matmo năm 2025 làm 51 công trình thủy lợi và 15.227 m kênh mương hư hỏng (cùng báo, 14/10/2025).

Đoạn kênh đất qua đồi, qua vườn có thể thay bằng ống để bớt thất thoát và đỡ sạt bờ khi mưa lũ; cỡ, cấp áp của đoạn thay do đơn vị thiết kế thủy lợi tính, phần ống Phú An Khang báo theo danh sách đoạn.

Cống, vườn cam, tuyến hút nước: bảng chọn ống