Ống nhựa Tiền Phong tại Bến Tre: nước máy nhiễm mặn, hồ trữ ngọt

Nhà máy lấy nước sông tại chỗ, mặn lên là nước máy mặn

Bến Tre cũ, nay là một phần tỉnh Vĩnh Long (cùng Trà Vinh, Vĩnh Long cũ, theo Nghị quyết 202/2025/QH15, từ 01/7/2025), là vùng mặn phủ rộng: mùa khô 2015–⁠2016 nước mặn bao phủ toàn tỉnh Bến Tre (Tuổi Trẻ, 11/2024); năm 2020 Bến Tre là tỉnh đầu tiên ở đồng bằng sông Cửu Long công bố tình trạng khẩn cấp vì hạn mặn (Tuổi Trẻ News, 3/2020). Mùa khô 2023–⁠2024, độ mặn 4 phần nghìn vào cách các cửa sông chính khoảng 55 đến 69 km.

Theo tin về buổi làm việc của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn với tỉnh (Sài Gòn Giải Phóng, 3/2024), Bến Tre có 67 nhà máy cấp nước, tổng công suất khoảng 250.000 m³/ngày đêm, chủ yếu xử lý nước mặt lấy tại chỗ. Khi mặn lên, nước sông rạch mà nhà máy hút vào mặn 0,1 đến 3,1 phần nghìn (VnExpress, 2/2024). Số trong bảng lấy từ hai báo đó, báo Sài Gòn Giải Phóng tháng 3/2026 và Niên giám Thống kê 2024:

Phương án mùa khô 2026 của Trung tâm nước sạch nông thôn tỉnh Vĩnh Long mới (Sài Gòn Giải Phóng, 5/3/2026) xác định khu vực Bến Tre cũ chịu tác động nặng hơn hai khu vực còn lại khi mặn xâm nhập, vì khai thác nước mặt. Khi mặn ở mức trung bình, mạng lưới cấp nước liên kết chuyển nước ngọt từ nhà máy có độ mặn thấp sang khu bị ảnh hưởng và chạy các hệ thống lọc RO; khi mặn trên 2 phần nghìn, nước thô được chở bằng sà lan tới các nhà máy Tân Hào, Lương Phú, Phước Long, Long Định, Bình Khánh Đông. Nghĩa là các tuyến ống nối nhà máy với nhau và ống phân phối ra khu dân cư phải chạy được ngay khi mặn đến.

Ở Trà Vinh cũ, nay cùng tỉnh, nhà máy nước thành phố mua thêm nước mặt thành phẩm nhưng vẫn giữ giếng ngầm dự phòng cho những tháng nước mặt bị mặn; cách vùng ấy giữ nước có ở trang ống nhựa Tiền Phong tại Trà Vinh.

Theo Nghị quyết 1687/NQ-UBTVQH15, chữ “Bến Tre” trên địa chỉ giờ có thể chỉ phường Bến Tre, gộp từ Phường 7, xã Bình Phú và xã Thanh Tân cũ, chứ không còn là cả thành phố; bốn phường còn lại của khu vực TP Bến Tre cũ là An Hội, Phú Khương, Sơn Đông, Phú Tân.

Hồ trữ ngọt ở Ba Tri và đường ống quanh hồ

Bên cạnh mạng ống liên kết, Bến Tre cũ làm hồ trữ ngọt. Hồ trên kênh Lấp ở Ba Tri, hồ chứa nước ngọt đầu tiên trên tuyến kênh này, dài 7 km, sức chứa hơn 800.000 m³, đủ phục vụ khoảng 6 tháng mùa khô cho khoảng 200.000 người và hơn 13.000 ha đất nông nghiệp; cùng bài, một chuyên gia lưu ý hồ kênh Lấp từng bị nhiễm mặn sau khi đưa vào dùng (Tuổi Trẻ, 11/2024). Hồ Lạc Địa ở xã Tân Xuân có dung tích thiết kế hơn 2.300.000 m³, đạt 80 % khối lượng vào tháng 10/2025, dự kiến phục vụ khoảng 60.000 hộ trong mùa khô; quanh hồ đang thi công hệ thống ống thoát nước (báo Nông nghiệp và Môi trường, 10/2025).

Một công trình hồ trữ như vậy thường cần hai nhóm ống: ống có áp đưa nước từ trạm bơm của hồ về nhà máy, và ống thoát nước không áp quanh bờ hồ. Phú An Khang khuyên tách hai nhóm này khi lập danh sách để báo giá đúng dòng ống. Bên bờ bắc sông Tiền, cống Nguyễn Tấn Thành khi vận hành giúp giữ nước ngọt sinh hoạt cho Mỹ Tho; trang Tiền Giang về cống ngăn mặn và tuyến ống Gò Công nói kỹ hơn.

Ở Bến Tre cũ, mỗi hạng mục một loại ống

Muối trong nước lợ không làm hỏng ống nhựa như làm gỉ ống kim loại; với dòng HDPE, catalogue Tiền Phong còn ghi khả năng chống ăn mòn bởi axit, kiềm, muối và chịu nắng trực tiếp, hợp với các tuyến gần cửa sông. Nhưng ống không làm nước bớt mặn: chất lượng nước vẫn tùy nguồn, máy lọc và hồ trữ. Một tuyến ống mới cho nhà máy nước còn phải được thử áp, thau rửa và giữ lòng ống sạch suốt lúc thi công, như bài thi công đường ống cấp nước sạch HDPE hướng dẫn.

Hồ trữ ở Ba Tri, mạng liên kết giữa các nhà máy là loại công trình cần ống HDPE, PVC‑M và phụ kiện hàn trong cùng một bảng khối lượng; đơn vị cấp nước nông thôn, nhà thầu hồ trữ có thể gửi bảng ấy qua trang gửi BOQ.

Ao tôm ven biển, vườn dừa và cây giống Chợ Lách

Tôm nuôi của Bến Tre cũ tăng từ 76.640 tấn năm 2020 lên 142.459 tấn năm 2024 (sơ bộ), còn cá nuôi giảm từ 179.151 xuống 114.423 tấn (Niên giám Thống kê 2024); năm 2024 tôm chiếm khoảng 51 % sản lượng thủy sản nuôi. Ao tôm cần đường bơm nước vào, xả nước ra, đúng loại việc mà catalogue HDPE ghi trong phạm vi nuôi trồng thủy sản.

Vườn cũng cần ống: theo báo cáo tại cùng buổi làm việc (3/2024), Bến Tre có 79.078 ha dừa và khoảng 23.992 ha cây ăn trái. Ở Chợ Lách, đợt triều cường tháng 10/2025 lên 2,16 m, cao hơn mức trước đó 10 cm, làm khoảng 500 ha đất nông nghiệp bị ngập, nhiều cây kiểng, cây giống đổ ngã (báo Nông nghiệp và Môi trường, 28/10/2025).

Công trình ở phường Phú Khương

Theo hồ sơ năng lực, Phú An Khang đã cung cấp vật tư cho Khu đô thị khu dân cư Phú Khương ở phường Phú Khương, TP Bến Tre cũ. Từ 01/7/2025, phường Phú Khương mới gồm Phường 8, phường Phú Khương, xã Phú Hưng và xã Nhơn Thạnh cũ (Nghị quyết 1687/NQ-UBTVQH15), thuộc tỉnh Vĩnh Long. Tên công trình này nằm trong danh mục ở trang dự án của Phú An Khang.