Ống nhựa Tiền Phong tại Lào Cai: tuyến ống vùng sạt lở và Sa Pa

Những đoạn ống bị đứt vì sạt lở, lũ từ 2023 đến 2025

Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai cho biết trên Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ (12/2024): sau bão Yagi, 19.962 trong 136.193 hộ nông thôn tạm mất nước vì công trình cấp nước ngừng chạy. Báo Lào Cai ghi lại từng chỗ ống vỡ:

Ống HDPE uốn theo được khi đất dịch chuyển, catalogue của Nhựa Tiền Phong ghi vậy; một mảng taluy trôi thì vẫn kéo đứt đoạn ống nằm trên nó. Phú An Khang khuyên ban quản lý công trình giữ sẵn một cuộn ống cùng cỡ với vài khớp nối răng xiết HDPE: loại khớp này lắp cho ống từ D20 đến D90 bằng nắp vặn và gioăng, thợ ở thôn không cần máy hàn.

Tuyến lớn như đường D200 về Sa Pa đi bằng ống HDPE dạng cây, mối nối làm bằng máy hàn đối đầu hoặc hàn điện trở (phụ kiện HDPE hàn đối đầu); đường kính, cấp áp của từng đoạn do đơn vị thiết kế chốt. Ở phía nam tỉnh mới, Đông Cuông, Việt Hồng cũng mất nhiều công trình nước trong đợt mưa lũ cuối tháng 9, đầu tháng 10/2025, chuyện được kể ở trang làm lại đường nước sau lũ ở Yên Bái.

Sa Pa mùa khô năm 2023: nguồn tự chảy cạn, phải tìm giếng

Báo Lào Cai (24/4/2023) viết Sa Pa vào mùa khô từ cuối tháng 10 đến hết tháng 4 năm sau. Mùa khô năm ấy, khu đô thị cần 6.000 m³ nước mỗi ngày đêm nhưng Chi nhánh cấp nước Sa Pa chỉ phát được 3.000 m³, vì 3 trong 4 nguồn tự chảy cạn dần; nhiều cơ sở tự tìm mạch nước nhỏ, khoan giếng.

Cũng thời gian đó, nhà máy nước BOO lấy nước hợp lưu suối Mường Hoa, suối Vàng đã chạy từ 11/2022, giai đoạn 1 công suất 7.500 m³ mỗi ngày đêm. Báo Lào Cai (8/5/2023) ghi nhu cầu bình quân năm 2022 khoảng 4.100 m³ mỗi ngày đêm, kỳ nghỉ lễ có thể vọt lên 7.000 m³.

Nhà nghỉ tự lấy nước giếng hay mạch núi thì đường từ nguồn về bể dùng ống HDPE hoặc uPVC, hai loại chỉ dẫn nước lạnh. Phú An Khang khuyên tính dung tích bể theo những ngày lễ, khi lượng nước dùng có thể vượt xa mức bình quân.

Trung bình năm ở Sa Pa chỉ 15,5 °C (cổng thông tin tỉnh), nên phòng nghỉ cần nước nóng phần lớn thời gian trong năm; nhánh nóng tới vòi sen làm bằng ống PP‑R Tiền Phong, và hãng khuyến cáo cấp áp từ PN16 trở lên cho nhánh này. Nhà nghỉ ở Sa Pa làm lại phòng tắm thường cần cùng lúc ống PP‑R, sen vòi và bình nước nóng; ngoài ống Tiền Phong, Phú An Khang còn phân phối sen vòi Caesar, bình Ferroli.

Vùng núi đá vôi: ống dân tự kéo qua vách núi

Báo Lào Cai (15/5/2026) tả cảnh thiếu nước ở các xã vùng cao như Sín Chéng, Cao Sơn, Pha Long, Si Ma Cai. Ở thôn Sả Lùng Chéng, người dân kéo ống nhựa vượt núi hàng cây số từ khe nước về nhà; có nhà thuê khoan giếng nhưng chỉ gặp đá, vì núi đá vôi giữ nước rất kém. Nhiều thôn vẫn dùng đường ống tạm do dân góp tiền mua, men theo taluy, vượt vực sâu, bám vào vách đá.

Cả tỉnh Lào Cai mới (gồm Yên Bái cũ) có hơn 1.100 công trình cấp nước tập trung, phần lớn chỉ phục vụ 20 đến 200 hộ; khoảng 46 % hộ nông thôn còn dùng giếng, mó nước, bể chứa nhỏ lẻ; tỉ lệ người dân được dùng nước sạch theo quy chuẩn năm 2025 ước khoảng 17 % (Báo Lào Cai, 12/2025). Tỉnh dự kiến đầu tư mới, nâng cấp 177 công trình cấp nước tập trung.

Ống HDPE cỡ nhỏ của Tiền Phong giao theo cuộn dài, nên một tuyến từ khe núi về bể thôn ít mối nối hơn khi dùng ống cây. Đoạn phải uốn theo sườn núi cần giữ bán kính uốn tối thiểu theo từng loại ống, có bảng ở bài lắp đặt ống HDPE Tiền Phong. Bên kia đèo Ô Quý Hồ, Lai Châu năm 2025 mới có khoảng một phần ba dân nông thôn dùng nước đạt quy chuẩn (số sơ bộ).

Bốn chỗ hỏng, bốn dòng ống Tiền Phong