Bình nóng lạnh trực tiếp và gián tiếp: khác gì, nên chọn loại nào?

Bài này so sánh hai loại theo từng tiêu chí, kèm số liệu mẫu Ferroli, Rapido đang có trên web. Xem đủ mẫu tại danh mục bình nước nóng và bình nóng lạnh Rapido.

Bình nóng lạnh trực tiếp và gián tiếp là gì?

Trực tiếp: làm nóng tức thì, không có bình chứa

Máy nước nóng trực tiếp, hay bình nóng lạnh trực tiếp, đun nước ngay lúc nước chảy qua thanh nhiệt: mở vòi máy chạy, khóa vòi máy ngừng. Các mẫu máy nước nóng trực tiếp Ferroli và Rapido có ghi công suất trên web đều là 4.500 W, điện 220 V.

Gián tiếp: có bình chứa, đun sẵn trước khi dùng

Bình nóng lạnh gián tiếp có một bình chứa cách nhiệt. Thanh nhiệt đun nước tới nhiệt độ cài đặt rồi rơ le tự ngắt, nước nguội bớt thì đun lại. Các mẫu bình nước nóng gián tiếp Ferroli và Rapido có dung tích 15, 20, 30 lít, phần lớn 2.500 W, chịu áp lực 8 bar.

Trực tiếp và gián tiếp khác nhau thế nào?

• Thời gian chờ: tính theo nhiệt lượng cần đun, chưa kể hao nhiệt, ở 2.500 W bình 15 lít cần khoảng 15 phút, bình 30 lít khoảng 30 phút để nước từ khoảng 25 °C lên 60 °C. Đây là số ước tính, không phải thông số hãng; trời lạnh thì lâu hơn.
• Số điểm dùng: máy trực tiếp chỉ làm nóng kịp một dòng nước vừa phải; mở vòi càng mạnh, nước càng bớt nóng.
• Dây điện: dòng điện bằng công suất chia điện áp. Máy 4.500 W ở 220 V kéo khoảng 20 A (trang Rapido Stern RIG – SN 4.5 ghi 20,5 A), gần gấp đôi bình 2.500 W. Tiết diện dây và aptomat do thợ điện chọn.

Loại nào an toàn hơn, khi lắp cần lưu ý gì?

Không loại nào an toàn sẵn nếu lắp sai. An toàn đến từ ba phần: tính năng bảo vệ trên máy, aptomat chống giật và dây nối đất. Các tính năng ghi trên trang sản phẩm:

• Chống giật ELCB, chống rò điện: ngắt điện khi có dòng rò. Có ở Ferroli Venus TP, Rapido Sonne-SN4.5 (trực tiếp) và trên dây nguồn nhiều bình gián tiếp như Ferroli QQ ME, Rapido HE30L.
• Rơ le nhiệt: ngắt điện khi nước quá nóng hoặc thanh nhiệt chạy khô; Ferroli Cubo, Prado ngắt khi nước trong bình quá 90 °C.
• Van an toàn: xả bớt áp khi áp suất vượt mức thiết kế (Ferroli ghi 8 bar), quan trọng với bình chứa vì nước nở ra khi đun.

Khi dùng, máy trực tiếp có điện suốt lúc tắm. Bình gián tiếp đun xong có thể ngắt điện rồi mới tắm; đổi lại nước trong bình có thể tới khoảng 75 °C, cần pha nước cẩn thận để tránh bỏng.

Lưu ý lắp đặt: loại nào cũng nên có aptomat chống giật RCBO hoặc RCCB 30 mA riêng cho mạch bình nóng lạnh, cùng dây nối đất. RCBO gộp chống quá dòng và chống dòng rò; RCCB chỉ chống dòng rò nên phải đi kèm aptomat MCB (xem cách phân biệt MCB, MCCB, RCCB, RCBO). ELCB trên dây nguồn không thay được hai lớp này. Việc đấu nối, chọn dây và aptomat phải do thợ điện có tay nghề làm. Không bịt van an toàn, định kỳ bấm nút Test trên aptomat chống giật. Với bình chứa (gián tiếp), sách hướng dẫn Ferroli yêu cầu ống dẫn nước nóng ra chịu áp trên 0,8 MPa và chịu nhiệt trên 100 °C; Phú An Khang khuyên hỏi thợ lắp hoặc phòng dự án loại ống, dây nối hợp với mẫu bình (xem bài lắp đặt, sử dụng, bảo dưỡng bình nóng lạnh).

Loại nào tiết kiệm điện hơn?

Đun cùng một lượng nước thì hai loại tốn điện gần như nhau, vì cần cùng một nhiệt lượng: máy 4.500 W chạy ngắn, bình 2.500 W chạy lâu hơn. Máy trực tiếp không mất điện giữ nhiệt; bình gián tiếp chỉ đỡ tốn khi bật trước giờ tắm và tắt sau khi dùng. Phần chênh nằm ở nhiệt mất đi và thói quen dùng.

• Trực tiếp: 4.500 W nhưng chỉ chạy khi nước chảy, không tốn điện giữ nhiệt. Đổi lại nước nóng không giới hạn, tắm càng lâu càng tốn.
• Gián tiếp: 2.500 W nhưng đun cả bình. Lớp bảo ôn Polyurethane giúp nước nguội chậm (Ferroli ghi Forte SE giữ nhiệt tới 48 giờ), song nhiệt vẫn mất dần; cắm điện cả ngày thì rơ le đun bù nhiều lần.
• Mức công suất thấp (Ferroli Verdi TE) chỉ giảm tải cho đường điện, đổi lại nước nóng chậm hơn.

Vì vậy, nhà ít người tắm rải rác dùng máy trực tiếp không mất điện giữ nhiệt. Nhà đông người tắm liền nhau thì bình gián tiếp đun một lần dùng chung, miễn là bật trước giờ tắm, tắt khi cả nhà tắm xong và đặt nhiệt vừa đủ. Xem thêm cách sử dụng bình nóng lạnh.

Nhà nhiều phòng tắm, có bồn tắm, người già, trẻ nhỏ chọn loại nào?

• Nhiều phòng tắm: mỗi phòng một bình đặt gần điểm dùng để ống nước nóng ngắn. Phòng chỉ có vòi sen, ít dùng có thể lắp máy trực tiếp. Nếu lắp nhiều máy trực tiếp, nhờ thợ điện tính tổng tải: ba máy 4.500 W chạy cùng lúc là 13.500 W, khoảng 61 A.
• Có bồn tắm: bồn cần nhiều nước nóng hơn hẳn tắm vòi sen, nên chọn bình thể tích lớn như Ferroli Aqua Store 50–150 lít, HBO 50, 80 lít, cỡ tùy dung tích bồn. Máy trực tiếp không hợp để xả bồn.
• Có người già, trẻ nhỏ: có thể ưu tiên bình gián tiếp có ELCB, rơ le chống quá nhiệt, van an toàn để đun trước rồi ngắt điện khi tắm, nhưng nước trong bình có thể tới khoảng 75 °C nên đặt nhiệt thấp; máy trực tiếp chỉ lên khoảng 50–55 °C nhưng có điện suốt lúc tắm. Bản có màn hình nhiệt độ (Ferroli Forte SD, UNO DE, Rapido HD) dễ theo dõi hơn. Loại nào cũng cần RCBO hoặc RCCB 30 mA và dây nối đất; người lớn pha nước trước cho trẻ.

Bình gián tiếp bao nhiêu lít là đủ?

Bình gián tiếp cỡ gia đình trên web có ba cỡ 15, 20, 30 lít; nhà có bồn tắm hoặc cần cấp nhiều điểm có bình thể tích lớn từ 50 lít (Ferroli Aqua Store, HBO). Nước nóng trong bình được pha thêm nước lạnh khi dùng, nên lượng nước ấm ra vòi nhiều hơn số lít ghi trên bình. Cách nghĩ thận trọng để tham khảo:

• 15 lít: 1–2 người tắm vòi sen.
• 20 lít: 2–3 người.
• 30 lít: 3–4 người, hoặc cả nhà hay tắm liền nhau buổi tối.
• Đông người hơn, có bồn tắm: thêm bình cho phòng tắm khác hoặc chọn bình thể tích lớn.

Lượng nước thực tế còn tùy thời gian tắm, lưu lượng vòi sen, nhiệt độ cài đặt và mùa. Phân vân giữa hai cỡ thì chọn cỡ lớn hơn khi nhà tắm liền nhau.

Một số mẫu đang có trên web Phú An Khang

Cách chọn bình nóng lạnh cho nhà bạn

1. Đếm điểm cần nước nóng: chỉ một vòi sen thì loại nào cũng được; thêm lavabo, bồn tắm thì chọn gián tiếp.
2. Xem thói quen tắm: ít người, tắm rải rác hợp trực tiếp; đông người tắm liền nhau hợp gián tiếp.
3. Chọn cỡ: bình gián tiếp 15, 20 hoặc 30 lít theo số người; nơi nước yếu thì chọn máy trực tiếp có bơm tăng áp như Ferroli DIVO SSP, Rapido Sonne SP4.5.
4. Nhờ thợ điện kiểm tra: mạch riêng, aptomat chống giật 30 mA, dây nối đất, dây chịu được khoảng 20 A nếu lắp máy trực tiếp.
5. Đo chỗ lắp. Bình 30 lít khi đầy nước nặng thêm khoảng 30 kg, cần tường chắc.

Ghi mã bình và aptomat đã chọn, gửi qua trang nhận báo giá hoặc gọi, nhắn Zalo phòng dự án Phú An Khang 0985.557.895; giá tùy mẫu. Cần tư vấn trực tiếp, bạn ghé showroom 37–45 Huỳnh Thúc Kháng, phường Cẩm Thành, tỉnh Quảng Ngãi. Phú An Khang giao đến 34 tỉnh thành; khu vực trung tâm Quảng Ngãi giao miễn phí.