Ống nước kêu to khi mở vòi: Bắt bệnh bọng khí ngầm và lỗi sai tiết diện thủy lực

Tiếng kêu “ục ục” đứt quãng, tiếng rít chói tai hay những tràng âm thanh lạch cạch phát ra từ trong vách tường mỗi lần bạn vặn vòi lavabo không đơn thuần chỉ là sự phiền toái về thính giác. Đứng dưới góc độ cơ điện M&E, những dị âm này là “tiếng kêu cứu” của một mạng lưới thủy lực đang bị thiết kế sai thông số kỹ thuật, tiềm ẩn rủi ro phá vỡ kết cấu ngầm. Tại Phú An Khang, chúng tôi thường xuyên tư vấn giải quyết các ca bệnh khó liên quan đến tiếng ồn đường ống cho các dự án khách sạn và dân dụng cao cấp. Khác với những lầm tưởng thông thường về búa nước, bài viết này sẽ chỉ ra 3 nguyên nhân kỹ thuật hoàn toàn mới khiến ống nước kêu to khi mở vòi và cách xử lý triệt để bằng hệ sinh thái phụ kiện chuẩn công nghiệp.

Bệnh lý “Bọng khí ngầm” (Air Lock) khiến ống nước kêu to khi mở vòi

Khi bạn mở vòi, nước phun ra ngắt quãng kèm theo tiếng “ục ục” như có người thổi bong bóng bên trong tường. Thủ phạm chính là những khối không khí bị mắc kẹt lại tại các đỉnh uốn cong của đường ống uPVC.

Khi nước thủy cục bị cúp hoặc khi thau rửa bồn chứa trên mái, không khí sẽ tràn vào chiếm chỗ trong đường ống.

• Khi có nước trở lại, dòng nước sẽ đẩy khối không khí này đi. Tuy nhiên, nếu hệ thống ống có những đoạn đi vòng lên cao rồi hạ xuống (chữ U lật ngược) để né dầm bê tông, không khí (nhẹ hơn nước) sẽ tích tụ và kẹt lại tại vùng đỉnh này, tạo thành một “bọng khí” (Air Lock).

• Khi bạn mở vòi, dòng nước đi qua vùng bọng khí này sẽ bị nén lại, xé rách lớp không khí tạo ra những tiếng nổ lục bục vang dội trong thành ống uPVC.

• Giải pháp khắc phục: Tại vị trí cao nhất của toàn bộ hệ thống cấp nước trên mái nhà, bắt buộc phải trích xuất một nhánh chữ T uPVC hướng lên trời để lắp Van xả khí tự động (Air Release Valve). Thiết bị này sẽ tự động tống khứ toàn bộ khí thừa ra ngoài hệ thống và khóa lại khi có nước dâng lên, giúp dòng chảy xuống các tầng luôn đặc hoàn toàn và êm ái.

Vận tốc dòng chảy quá giới hạn sinh ra tiếng rít khí động học

Ống nước phát ra tiếng rít xé gió (Velocity Noise) khi tiết diện đường ống nhánh quá nhỏ, ép dòng nước có áp lực cao từ máy bơm phải di chuyển với tốc độ vượt quá ngưỡng an toàn.

Nhiều nhà thầu vì tiết kiệm chi phí đã đi toàn bộ ống cấp nước nhánh vào các phòng tắm bằng kích cỡ nhỏ nhất (như ống uPVC D21 hoặc ống PP-R D20), bất chấp việc sử dụng máy bơm tăng áp công suất lớn.

• Theo tiêu chuẩn TCVN, vận tốc nước chảy trong ống cấp sinh hoạt âm tường không được vượt quá 1.5 m/s đến 2.0 m/s. Nếu dùng ống quá nhỏ, dòng nước khổng lồ bị ép lách qua khe hẹp sẽ tăng vận tốc lên gấp đôi, gây ra ma sát trượt cực mạnh lên thành nhựa, sinh ra tiếng rít âm vang.

• Tiêu chuẩn thiết kế: Cần áp dụng nguyên lý thu hẹp dần tiết diện (Telescoping). Trục chính thả từ mái xuống phải là D42 hoặc D34, khi rẽ ngang vào tầng dùng D27, và chỉ dùng D21 ở những đoạn ống ngắn (dưới 50cm) kết nối trực tiếp vào thiết bị xả. Điều này giúp dòng nước có không gian để “giãn áp”, triệt tiêu hoàn toàn tiếng rít xé gió.

Lỗi cọ xát kết cấu do hiện tượng giãn nở nhiệt (Thermal Expansion)

Đôi khi tiếng lạch cạch hoặc tiếng cót két liên hồi trong tường không đến từ bên trong dòng nước, mà đến từ lớp vỏ ống PP-R hoặc uPVC đang cọ xát trực tiếp vào gạch đá do sự giãn nở vì nhiệt.

Mọi loại vật liệu polyme đều có hệ số giãn nở nhiệt nhất định. Khi bạn sử dụng đường ống nước nóng (hoặc khi ống nằm ở bức tường hướng Tây bị nung nóng).

• Ống nhựa sẽ dài ra và phình to lên một chút. Nếu thợ xây trát vữa xi măng bó cứng trực tiếp lên thân ống, đoạn ống dài ra này sẽ đội gạch, trượt cọ xát vào lớp vữa cứng tạo ra chuỗi âm thanh lách cách khô khốc. Khi bạn tắt nước nóng, ống nguội đi và co lại, tiếng kêu lại tiếp tục lặp lại.

• Kỹ thuật chống ồn cấu trúc: Khi thi công đường ống âm tường, tuyệt đối không trát xi măng chèn chết thân ống. Phải bọc bên ngoài ống một lớp xốp bảo ôn (Insulation foam) mỏng hoặc dùng băng keo xốp quấn quanh. Lớp đệm đàn hồi này vừa có tác dụng cách nhiệt, vừa cung cấp không gian biên độ để ống nhựa tự do co giãn mà không va chạm vào bất kỳ cấu trúc bê tông nào.

Bằng cách loại bỏ hoàn toàn bọng khí, tuân thủ đúng định luật thủy động lực học về kích thước và tạo không gian “thở” cho vật liệu, bạn sẽ kiến tạo được một hệ thống cấp nước hoàn toàn “tàng hình” về mặt âm thanh.

Để nhận bản vẽ tính toán tiết diện đường ống tiêu chuẩn và báo giá các dòng sản phẩm nhựa công trình chống ồn, vui lòng liên hệ Phú An Khang – Nhà Phân phối chính thức Nhựa Tiền Phong tại Quảng Ngãi.