Ống nhựa Tiền Phong tại Ninh Thuận: tưới mùa khô, trại tôm giống

Hồ cạn mùa khô 2024

Hai bài báo đầu và cuối tháng 4/2024 (Báo Nông nghiệp Việt Nam ngày 3/4, Báo Sài Gòn Giải Phóng ngày 28/4) cho thấy nước trong hồ tụt nhanh:

Riêng hồ Sông Cái chiếm hơn một nửa dung tích thiết kế của 23 hồ. Trong buổi Thủ tướng kiểm tra công tác ứng phó khô hạn cuối tháng 4/2024, báo cáo nêu nếu không mưa thì tới tháng 5 sẽ có trên 17.000 người ở 6 khu vực thiếu nước sinh hoạt. Vụ hè thu năm đó, khoảng 83,5 % lượng nước sinh hoạt dự kiến cấp cho người dân là nước hưởng lợi trực tiếp từ Nhà máy Thủy điện Đa Nhim, tức nước từ hồ Đơn Dương trên cao nguyên chảy xuống.

Báo Nông nghiệp Việt Nam (3/4/2024) nêu việc chủ động lên phương án chở nước cho thôn Tập Lá (xã Phước Chiến cũ, nay thuộc xã Công Hải), thôn Cầu Gẫy, Vĩnh Hy (nay thuộc xã Vĩnh Hải), xã Ma Nới cũ (nay thuộc xã Anh Dũng) và xã Phước Bình cũ (nay thuộc xã Bác Ái Tây), cùng các việc bảo dưỡng nhà máy nước thô kênh Nam, kênh Bắc, vận động người dân lắp đồng hồ nước vào nhà và đấu nối các công trình cấp nước tập trung để hỗ trợ nước thô, nước sạch khi cần.

Với tuyến đấu nối liên thông giữa các công trình cấp nước tập trung ở vùng khô hạn này, Phú An Khang khuyên dùng ống HDPE 100 nối hàn đối đầu hoặc hàn điện trở, còn đoạn từ ống phân phối vào nhà dùng HDPE cỡ nhỏ với phụ kiện răng xiết (hãng làm từ D20 đến D90), đồng hồ đặt ở chỗ dễ đọc số. Phía bắc, cùng tỉnh Khánh Hòa mới, Nha Trang năm 2024 chỉ có 955,5 mm mưa mà lượng ấy dồn về cuối năm, nên ở đó ống thoát nước mưa lại là việc chính.

Riêng tên “phường Phan Rang” dễ gây nhầm: đó chỉ là một trong bốn phường thay cho TP Phan Rang – Tháp Chàm cũ từ 01/7/2025 (Phan Rang, Đông Hải, Bảo An, Đô Vinh), còn phường Văn Hải cũ đã vào phường Ninh Chử.

Tưới tiết kiệm cho nho, táo và vùng nho Thái An

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường (Báo Nông nghiệp và Môi trường, 28/4/2025), cuối năm 2024 Ninh Thuận có trên 21.600 ha chuyển sang tưới tiết kiệm, trong đó trên 16.600 ha lúa làm theo “1 phải 5 giảm” và gần 2.100 ha cây trồng cạn như nho, táo, thanh long, xoài, mãng cầu, măng tây, ớt, hành. Tưới nhỏ giọt giúp cây lâu năm tiết kiệm 50 đến 60 % lượng nước tưới, nhưng nhiều người cũng tự khoan giếng sâu hơn để tìm nước, khi chưa có chế tài xử lý vi phạm khai thác nước ngầm.

Ở thôn Thái An (xã Vĩnh Hải cũ, nay thuộc xã Vĩnh Hải), vùng nho lớn của tỉnh, đất sản xuất chủ yếu là cát và người dân bơm tưới bằng béc. Giám đốc hợp tác xã Thái An kể mưa ở vùng này hằng năm chỉ khoảng 700 đến 800 mm, mùa khô kéo dài 9 tháng, nên chỉ còn cách khoan giếng, dùng máy bơm. Xã An Hải cũ (nay thuộc xã Phước Dinh) nằm cuối kênh Nam, đã có trên 200 ha tưới tiết kiệm.

Danh mục Tiền Phong trên web Phú An Khang không có béc tưới nho hay dây nhỏ giọt, nên phần báo giá cho vườn ở Vĩnh Hải, Phước Dinh là ống chính, ống nhánh và phụ kiện nối. Từ giếng ra ruộng nho, Phú An Khang khuyên dùng ống HDPE dạng cuộn, vì trang HDPE 100 PN8 ghi cấp này hợp mạng nước áp lực thấp, tưới tiêu nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và dẫn nước thô, còn đoạn ngắn quanh nhà bơm có thể dùng ống uPVC, loại catalogue ghi dùng cả cho tưới tiêu. Cách chọn cấp PN, lấy nhánh và lắp van cho vườn nho tưới béc ở Vĩnh Hải có thể làm theo bài ống nhựa Tiền Phong cho tưới tiêu nông nghiệp, vốn viết cho vườn ở Quảng Ngãi. Đi tiếp về phía nam, năm 2023 hồ chứa ở Bình Thuận cũ chỉ tưới được khoảng 16,5 % đất sản xuất, nên vườn thanh long ở đó tự bơm từ ao, giếng.

Trại tôm giống: nước biển vào, nước thải ra

Năm 2022, Ninh Thuận có 450 cơ sở sản xuất tôm giống, và vùng Nhơn Hải (Ninh Hải cũ, nay thuộc xã Vĩnh Hải) cho khoảng 60 % sản lượng giống của tỉnh (Báo Nhân Dân, 5/2023). Năm 2023, tỉnh Ninh Thuận cũ dồn lực làm hạ tầng vùng giống công nghệ cao ở xã An Hải (Ninh Phước cũ) và thôn Sơn Hải, xã Phước Dinh (Thuận Nam cũ), nay cùng thuộc xã Phước Dinh, trong khi Chủ tịch Hiệp hội Giống thủy sản tỉnh cho biết nhiều cơ sở nhỏ chưa đủ sức đầu tư hệ thống xử lý nước cấp, nước thải.

Đường nước biển của trại giống có hai dòng để chọn, vì catalogue Tiền Phong ghi nuôi trồng thủy sản trong phần ứng dụng của cả ống HDPE lẫn ống uPVC. Phú An Khang khuyên trại giống ở Nhơn Hải, An Hải tách ba tuyến khi lập danh sách (lấy nước biển, cấp nước vào bể ương, thoát nước thải về khu xử lý), trong đó tuyến thải tự chảy có thể dùng ống HDPE gân sóng 2 lớp. Chủ trại ở Phước Dinh muốn một đầu mối báo cả ống, van và phụ kiện cho ba tuyến nước có thể gửi danh sách qua trang gửi BOQ cho phòng dự án của Phú An Khang.

Nước giếng, nước biển, nước thải: ống nào