Cách tháo ống nhựa đã dán keo: cắt bỏ mối dán và nối lại đúng cách

Bài nêu vì sao không nên hơ lửa, ngâm nước sôi, cách dán lại theo Nhựa Tiền Phong và cách nối khi hai đầu ống cố định. Vật tư thay: phụ kiện PVC và ống nhựa uPVC Tiền Phong.

Vì sao ống nhựa đã dán keo không tháo ra được?

Theo kiến thức chung, keo dán ống uPVC là keo dung môi, không phải lớp hồ dính giữa hai mặt nhựa. Dung môi làm mềm, hòa tan một lớp mỏng trên đầu ống và lòng đầu nong; ống đẩy vào, dung môi bay hơi hết thì hai lớp nhựa liền thành một khối, gần giống mối hàn.

Vì vậy không có lớp keo nào để bóc ra; cố vặn, kéo, gõ chỉ làm nứt đầu nong, ống bên cạnh. Mối ren, rắc co tháo được; mối dán keo, mối hàn phải cắt (xem bài cách tháo khớp nối ống nước).

Vừa dán nhầm, keo chưa khô thì rút ra được không?

Nhựa Tiền Phong không hướng dẫn tháo mối vừa dán. Theo kiến thức chung, keo bắt rất nhanh khi ống vào đầu nong; rút ra lúc keo còn ướt thì mặt nhựa đã mềm, keo bị gạt lệch, dán lại dễ hở. Phú An Khang khuyên cắt bỏ, làm mối mới bằng phụ kiện mới. Để tránh dán nhầm, lắp thử, đo và đánh dấu hướng trước khi quét keo.

Có nên hơ lửa, ngâm nước sôi để rút ống ra?

Không. Nhựa Tiền Phong không có hướng dẫn tháo hay sửa mối dán, kể cả bằng nước nóng hay lửa. Bảng tính chất vật liệu trong catalogue PVC của hãng (bản 28/10/2024, tr. 10) cho thấy lý do:

Nhiệt độ hóa mềm Vicat (phép thử ISO 2507) là mức nhiệt nhựa bắt đầu mềm. Theo kiến thức chung, mối dán đã thành một khối nhựa, nên muốn rút ống thì phải nung tới lúc chính nhựa mềm ra; khi đó đầu nong phồng, méo, không dán lại kín được. Hơ lửa còn làm nhựa cháy xém, sinh khói độc, mà keo dán thì dễ cháy. Phú An Khang khuyên không dùng lại ống, phụ kiện đã nung hay đã tách.

Các bước cắt bỏ mối dán và nối lại

Chuẩn bị (Phú An Khang khuyên):

• Khóa van, mở một vòi phía sau để xả áp, đặt xô hứng nước còn trong ống.
• Mua phụ kiện mới cùng cỡ, cùng cấp áp (PN) với ống: đầu nối thẳng phun PVC (măng sông), rắc co nếu cần, keo dán ống uPVC Tiền Phong.
• Cắt hai bên mối hỏng, chừa đủ đầu ống để cắm hết đầu nong phụ kiện mới: đầu nong măng sông Tiền Phong sâu 20 mm ở D21, 36 mm ở D60, 61 mm ở D110.

Dán lại theo hướng dẫn dán keo trong catalogue PVC Tiền Phong (tr. 44–⁠45):

1. Cắt vuông góc đầu ống, không làm hư đầu ống và đầu nong. Mài vát đầu ống để cạnh sắc không đẩy lớp keo ra ngoài.
2. Vạch dấu trên đầu ống đúng chiều dài lắp ghép của đầu nong cần nối.
3. Lau sạch bề mặt ống và đầu nong bằng vải mềm sạch.
4. Dùng chổi quét đều keo lên toàn bộ phần lắp ghép, mỗi mối quét tối đa 30 giây. Không quét quá nhiều: keo dư có thể chảy vào lòng ống, phụ tùng.
5. Đẩy nhanh ống vào tới khi vạch dấu chạm mặt đầu nong, giữ lực để ống không bị đẩy ngược ra; giữ chặt mối dán ít nhất 30 giây.
6. Lau sạch keo dư bên ngoài và bên trong mối nối (nếu có).

Bao lâu thì mở nước, thử áp được?

Các mốc chờ theo catalogue PVC Tiền Phong, tr. 45:

Sửa đường nước trong nhà, Phú An Khang khuyên qua mốc 2 giờ mới mở van từ từ, xem mối dán (cách dò rò: bài kiểm tra rò rỉ ống nhựa); chạy bơm tăng áp, thử áp thì chờ đủ 24 giờ (48 giờ nếu dưới 15 °C). Áp thử, thời gian thử của công trình theo hồ sơ thiết kế, tư vấn giám sát.

Mỗi mối dán cần bao nhiêu keo?

Bảng 1 “Khối lượng keo cho một mối dán (tham khảo)” trong catalogue PVC Tiền Phong, tr. 45, các cỡ thường dùng:

Một măng sông có hai mối dán: chèn đoạn ống mới với hai măng sông D27 là 4 mối, cần khoảng 4 × 1 g = 4 g keo (phép tính theo bảng). Keo Tiền Phong có tuýp 15 g, 30 g, 50 g, hộp 200 g, 500 g và loại 1 kg.

Hai đầu ống cố định, không kéo ra được thì nối thế nào?

Mối hỏng ở chếch, tê thì thay luôn phụ kiện đó. Mối hỏng trên đoạn thẳng thì chèn một đoạn ống mới cùng loại, cùng cỡ, nối hai đầu bằng hai măng sông:

• Ống còn xê dịch được (đi nổi, chưa kẹp chặt): đẩy lùi một đầu để lắp mối cuối.
• Hai đầu cố định, ống D21: mối cuối dùng rắc co PVC Tiền Phong (D21, PN10), dán từng nửa vào mỗi đầu ống rồi siết đai ốc (ê cu).
• Ống D27, D34: hỏi Phú An Khang về van zắc co D21–⁠D34 của hãng. Rắc co và van zắc co đều PN10; tuyến cần áp cao hơn thì hỏi thợ trước.
• Ống từ D42 mà hai đầu cố định, ống âm tường, tuyến áp lực lớn: nên gọi thợ có kinh nghiệm.

Chỗ hay phải tháo: lắp rắc co hoặc phụ kiện ren

Để lần sau khỏi cắt ống, đặt mối tháo được ngay khi lắp:

• Rắc co PVC (D21, PN10): mở đai ốc là tách được đường ống, không phải cắt ống; van zắc co D21–⁠D34 là van liền rắc co, tháo được khỏi tuyến. Trang rắc co gợi ý lắp trước và sau máy bơm, bộ lọc, đồng hồ nước và ở đường cấp lên bồn chứa.
• Phụ kiện ren: đầu nối ren ngoài PVC (D21–⁠D90) vặn vào van, đồng hồ, máy bơm có ren trong; đầu nối ren trong PVC (D21–⁠D75) nối vòi, van ren ngoài; nối góc ren trong đồng PVC (PN16) làm đầu chờ vòi, lõi đồng hợp chỗ hay tháo lắp vòi, van kim loại.

Phụ kiện một đầu nong, một đầu ren chỉ dán đầu nong. Phụ kiện còn rời thì Phú An Khang khuyên vặn ren trước, dán ống sau; dán trước (như trang đầu nối ren ngoài PVC hướng dẫn) thì căn hướng đầu ren trước khi dán và chờ mối dán ổn định rồi mới vặn. Ren ngoài quấn băng tan 10–⁠20 lớp (ren 1/2″–⁠1″) hoặc 20–⁠30 lớp (1.1/4″–⁠3″), vặn tay rồi siết thêm 1–⁠2 vòng; ren nhựa, đai ốc rắc co dễ nứt nếu siết quá lực.

Lỗi hay gặp khi sửa mối dán

• Trét keo bên ngoài chỗ xì: keo chỉ nối ống ở phần lắp ghép; lớp phủ ngoài chỉ cầm nước ít lâu. Xem thêm bài keo dán ống nhựa.
• Dán lên mặt còn ướt: ống vừa xả thường còn đọng nước; lau khô trước khi quét keo.
• Cắt xiên, không vát mép, ống không vào tới vạch: đoạn dán ngắn, mép sắc gạt keo ra, dễ hở.
• Mở nước, thử áp sớm: chưa đủ 2 giờ đã cho nước vào, chưa đủ 24 giờ đã thử áp.

An toàn khi cưa ống và dùng keo

• Khóa nước, xả áp trước khi cưa: ống còn áp bị cắt đứt sẽ phụt nước.
• Ống âm tường, âm sàn phải đục, dễ trúng dây điện: Phú An Khang khuyên ngắt điện khu vực đó, để thợ có kinh nghiệm làm.
• Keo dán ống dễ cháy: dán nơi thông thoáng, xa lửa, nguồn nhiệt, không hút thuốc; đậy kín nắp, cất xa tầm tay trẻ em.
• Nuốt phải keo hoặc keo dính vào mắt: đưa người đó đến cơ sở y tế ngay hoặc gọi cấp cứu 115, mang theo vỏ keo.

Cần măng sông, rắc co, keo dán hay ống thay, bạn gửi cỡ ống, số lượng, bản vẽ hoặc BOQ qua trang nhận báo giá, hoặc gọi, nhắn Zalo phòng dự án Phú An Khang 0985.557.895. Bạn cũng có thể mang phụ kiện cũ đến showroom Nhựa Tiền Phong 37–⁠39 Huỳnh Thúc Kháng, phường Cẩm Thành, tỉnh Quảng Ngãi để so cỡ. Phú An Khang giao hàng trong tỉnh và đến 34 tỉnh thành.