Nối ống HDPE: các cách nối và có dán keo được không?

Bài này có bảng chọn cách nối ống nước HDPE theo cỡ ống, các bước lắp phụ kiện răng xiết, cách nối khác cỡ, sang ren, sang ống PVC. Số liệu lấy từ trang phụ kiện HDPE và ống nhựa HDPE Tiền Phong trên web Phú An Khang.

Có những cách nối ống HDPE nào?

• Ống D75, D90: phụ kiện răng xiết chỉ PN10. Tuyến cần chịu áp cao hơn thì nối bằng hàn, chọn phụ kiện đúng cấp áp.
• Ống từ D110: không có phụ kiện răng xiết, phải hàn hoặc dùng mặt bích.

Cách nối ống HDPE bằng phụ kiện răng xiết

Nối ống nhựa đen cỡ nhỏ trong nhà, ngoài vườn thường dùng cách này vì không cần máy hàn. Mỗi đầu phụ kiện có nắp vặn, vòng kẹp và gioăng. Nhóm này gồm nối thẳng HDPE D20–⁠D90 (cỡ D63 dài 236 mm), nối giảm, nối góc 90°, ba chạc, đầu bịt và loại có ren.

1. Cắt và làm sạch đầu ống. Cắt vuông góc, gọt bavia, lau sạch đất cát. Đoạn đầu cuộn ống bị méo, xước thì cắt bỏ.
2. Đánh dấu chiều sâu lắp. Vạch dấu trên ống, cách đầu ống bằng chiều sâu lắp của phụ kiện. Ví dụ nối thẳng HDPE sâu 58 mm mỗi đầu với D20, 115 mm với D63, 157 mm với D90; nối ren trong HDPE sâu 56 mm (D20) đến 96 mm (D50).
3. Nới nắp, luồn ống. Nới nắp vài vòng, không cần tháo rời. Đẩy ống qua nắp, vòng kẹp, gioăng tới điểm dừng, đến khi đoạn đã đánh dấu vào hết.
4. Siết nắp. Vặn tay hết cỡ rồi siết thêm bằng cờ lê. Không nối dài cán cờ lê, không gõ búa vào nắp nhựa.
5. Mở nước thử. Mở van từ từ, xem quanh miệng nắp. Rỉ thì khóa nước, kiểm vạch dấu rồi siết lại hoặc lắp lại. Cách dò chỗ rỉ xem bài kiểm tra rò rỉ ống nhựa.

Mối răng xiết tháo ra lắp lại được, hợp chỗ sau này có thể phải sửa. Trước khi lắp lại, xem gioăng và vòng kẹp còn nguyên không.

Hàn đối đầu và hàn điện trở: khi nào cần máy hàn?

Hàn đối đầu (hàn mặt đầu)

Hai đầu ống được kẹp thẳng hàng trên máy, bào phẳng mặt đầu, áp vào mâm nhiệt cho chảy mềm rồi ép vào nhau, giữ đến khi nguội; mối hàn liền một khối với ống. Hai đầu phải cùng đường kính, cùng độ dày thành (cùng SDR). Cách này thường dùng cho ống từ D90, tuyến dài, chôn ngầm, với phụ kiện hàn đối đầu như co, tê, nối giảm, đầu nối bích. Cần máy đúng dải cỡ và thợ quen máy; các bước xem bài quy trình hàn ống HDPE Tiền Phong.

Hàn điện trở

Phụ kiện hàn điện trở có sẵn dây điện trở bên trong; máy hàn cấp điện làm chảy mặt trong phụ kiện và mặt ngoài ống để hai lớp nhựa liền vào nhau. Cách này hợp hố đào hẹp, chỗ chật hoặc sửa một đoạn trên tuyến cũ, vì không phải dịch hai đầu ống. Cần máy hàn điện trở và thợ có kinh nghiệm; xem bài phụ kiện hàn điện trở.

Nối ống HDPE khác cỡ: nối giảm, nối chuyển bậc

• Đến D90, không cần hàn: nối giảm HDPE răng xiết (nối thẳng chuyển bậc) có 17 cỡ từ 25×20 đến 90×75; PN16 khi đầu lớn D25–⁠D63, PN10 khi đầu lớn D75, D90. Rẽ nhánh nhỏ hơn ống chính thì dùng ba chạc chuyển bậc.
• Không có đúng cỡ: ghép hai nối giảm, ví dụ không có 90×50 thì ghép 90×63 với 63×50; cả mối ghép tính PN10.
• Từ D90, nối hàn: nối giảm HDPE hàn (côn thu) từ 90×75 đến 630×560, nối bằng hàn đối đầu; loại PE100 có cấp áp PN6–⁠PN20 ở cỡ D90–⁠D500.

Nối ống HDPE sang ren, mặt bích và ống PVC

Sang ren: khâu nối ren ngoài, ren trong

• Nối ren ngoài HDPE (khâu nối ren ngoài): đầu răng xiết lắp ống, đầu ren ngoài vặn vào van, bơm, đồng hồ hoặc phụ kiện có ren trong. Có 23 cỡ từ 20×1/2″ đến 90×3″; PN16 với D20–⁠D63, PN10 với D75, D90. Khâu nối ren ngoài HDPE D50 có ren 1.1/4″, 1.1/2″ và 2″.
• Nối ren trong HDPE (khâu nối ren trong): lắp vòi, van có ren ngoài; vòi, van đồng vặn vào ren nhựa này thì quấn băng tan, vặn tay rồi chỉ siết nhẹ, không nối dài cán cờ lê. Chỉ có 6 cỡ từ 20×1/2″ đến 50×1.1/2″, đều PN16; ống D63–⁠D90 dùng khâu nối ren ngoài.

Vặn đầu ren vào thiết bị trước rồi mới lắp ống, để không phải xoay cả đoạn ống. Quấn băng tan (băng keo non) trên ren ngoài, vặn tay rồi siết thêm vừa đủ; siết quá tay dễ nứt ren nhựa. Nên vặn ren ngoài nhựa vào ren trong kim loại; ren ngoài kim loại vào ren trong nhựa thì chỉ siết nhẹ như trên.

Với van, bơm cỡ lớn: mặt bích

Bộ mặt bích HDPE gồm đầu nối bích hàn đối đầu vào ống, vành bích thép và gioăng, bắt bu lông vào mặt bích của van, bơm. Ví dụ bộ D110: vành thép đường kính ngoài 220 mm, tâm lỗ 180 mm, 8 lỗ 18 mm. Trước khi mua, đối chiếu số lỗ, đường kính tâm lỗ và cỡ bu lông với mặt bích thiết bị; Phú An Khang kiểm giúp khi bạn gửi cỡ ống. Siết bu lông theo thứ tự chéo, đều tay.

Với ống PVC

HDPE và uPVC khác vật liệu nên không hàn, không dán với nhau; cỡ nhỏ còn lệch đường kính (HDPE D20, D25, D32; uPVC D21, D27, D34). Cách nối là qua ren chung: ống HDPE D20 lắp khâu nối ren ngoài 20×1/2″, ống uPVC D21 dán đầu nối ren trong 21×1/2″; mối nối tính PN10 theo chi tiết PVC. Ống lớn dùng hai mặt bích cùng chuẩn lỗ bu lông. Chi tiết từng cỡ xem bài cách nối ống nhựa HDPE với ống PVC.

Vì sao ống HDPE không dán keo được?

Keo dán ống uPVC là keo dung môi: dung môi làm mềm bề mặt nhựa PVC, hai mặt quyện vào nhau rồi cứng lại thành một khối. Nhựa PE trơ với dung môi này và rất khó bám dính, nên keo chỉ bám hờ ngoài mặt. Keo đa năng hay epoxy có thể giữ lúc đầu, nhưng gặp áp lực nước, nắng, ống co giãn thì dễ bong, rỉ.

• Keo dán ống HDPE: không có trong phụ kiện HDPE Tiền Phong. Keo dán ống uPVC Tiền Phong dùng cho ống và phụ tùng PVC‑U, PVC‑M.
• Nối ống HDPE bằng keo không nằm trong bốn kiểu nối hãng ghi cho ống HDPE.

Lưu ý và lỗi hay gặp khi nối ống HDPE

• Chỉ dùng cho nước lạnh: phụ kiện răng xiết, mặt bích HDPE dùng ở ≤ 40 °C (theo hãng); ống HDPE 100 PN10 ở 40 °C chỉ còn chịu khoảng 7,3 bar. Không nối ống HDPE vào đường nước nóng sau bình nóng lạnh, máy nước nóng năng lượng mặt trời.
• Không trộn cấp áp: áp suất của tuyến tính theo chi tiết có PN thấp nhất. Tuyến D75, D90 nối răng xiết chỉ tính PN10, dù ống có cấp áp cao hơn.
• Lỗi hay gặp: ống chưa vào hết vạch dấu hoặc cắt xiên, gây rỉ, tuột ống khi có áp; quấn băng tan hay bôi keo lên đầu ống trơn (băng tan chỉ quấn trên ren); hơ lửa nong đầu ống để lồng vào nhau, mối lồng không có gioăng, vòng kẹp nên dễ tuột.
• Kiểm tra trước khi lấp đất: mối răng xiết vào hết vạch dấu, mối hàn đối đầu có gờ hàn tròn đều quanh ống; mở nước hoặc thử áp không thấy rỉ mới lấp. Tuyến chôn sâu, áp lực lớn hay cỡ từ D110 thì thuê thợ có máy hàn và kinh nghiệm.

Gửi cỡ ống (ví dụ D25, D50), loại phụ kiện và số lượng qua trang nhận báo giá, hoặc gọi, nhắn Zalo phòng dự án Phú An Khang 0985.557.895. Cần tư vấn trực tiếp, bạn ghé showroom Nhựa Tiền Phong 37–⁠39 Huỳnh Thúc Kháng, phường Cẩm Thành, tỉnh Quảng Ngãi. Phú An Khang giao hàng trong tỉnh Quảng Ngãi và đến 34 tỉnh thành.